Od dzisiaj - 8 lipca 2026 roku - PIP zyskuje nowe uprawnienia

Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy może skuteczniej reagować na przypadki, w których umowa cywilnoprawna została zawarta nieprawidłowo, bo sposób wykonywania pracy odpowiada stosunkowi pracy.

‍

Najważniejsza zmiana dotyczy uprawnienia Okręgowego Inspektora Pracy do wydania decyzji przekształcającej nieprawidłowo zawartą umowę - np. umowę zlecenia - w umowę o pracę.

‍

Nie będzie to jednak automatyczna decyzja podejmowana od razu po kontroli przez inspektora PIP.

‍

Najpierw PIP ma wydać polecenie usunięcia naruszeń. Dopiero jeżeli nie zostanie ono wykonane, inspektor PIP będzie mógł złożyć wniosek do Okręgowego Inspektora Pracy o wydanie decyzji przekształcającej umowę w umowę o pracę.

‍

Od takiej decyzji pracodawca i pracownik będą mogli odwołać się do sądu pracy. Wniesienie odwołania wstrzyma wykonanie decyzji do czasu wydania orzeczenia.

‍

Na czas postępowania sądowego możliwe będzie także zabezpieczenie roszczenia. W okresie objętym zabezpieczeniem umowa między stronami będzie mogła zostać zmieniona, wypowiedziana albo rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy.

‍

Nowe przepisy obejmują również m.in.:

• procedurę interpretacji indywidualnej,
• umożliwienie wymiany danych pomiędzy PIP, ZUS i KAS,
• możliwość prowadzenia kontroli zdalnych,
• planowanie kontroli celowych na podstawie analizy ryzyka,
• oraz wyższe grzywny w postępowaniu mandatowym.

‍

Co istotne, nie zmienia się sama definicja stosunku pracy. Nadal decydują rzeczywiste warunki wykonywania pracy, a nie nazwa umowy – to się nie zmienia!

‍

Zmienia się natomiast praktyczne znaczenie kontroli PIP. W większej liczbie przypadków ocena, czy dana współpraca rzeczywiście może być oparta na umowie cywilnoprawnej, może nastąpić już na etapie działań Państwowej Inspekcji Pracy - a nie dopiero po wieloletnim sporze sądowym.