Digital Omnibus on AI – uproszczenie AI Act (stanowisko Parlamentu Europejskiego z 26 marca 2026 r.)

26 marca 2026 r. Parlament Europejski przyjął stanowisko w sprawie zmian do rozporządzenia zmieniających AI Act (tzw. Digital Omnibus on AI). Celem zmian jest uproszczenie stosowania przepisów oraz usunięcie problemów wdrożeniowych zidentyfikowanych na etapie implementacji.

‍

Zmiany dotyczą w szczególności relacji między AI Act a regulacjami sektorowymi, obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka, zasad przetwarzania danych oraz mechanizmów nadzoru i egzekwowania prawa.

‍

Zmiany 

1. Odroczenie obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka
   Zastosowanie przepisów dla systemów wysokiego ryzyka zostało przesunięte:

• do 2 grudnia 2027 r. – dla systemów wskazanych w AI Act,
• do 2 sierpnia 2028 r. – dla systemów objętych regulacjami sektorowymi.

2. Zmiana podejścia do AI literacy
   Obowiązek zapewnienia kompetencji AI został utrzymany, ale doprecyzowany – podmioty mają „wspierać” rozwój kompetencji, bez gwarancji konkretnego poziomu wiedzy.
3. Przetwarzanie danych w celu eliminacji biasu
   Rozszerzono podstawę prawną do przetwarzania szczególnych kategorii danych osobowych przez dostawców i użytkowników systemów AI – wyłącznie gdy jest to ściśle konieczne i z zachowaniem zabezpieczeń.
4. Ograniczenie nakładających się obowiązków regulacyjnych
   Wprowadzono mechanizmy mające zmniejszyć dublowanie obowiązków między AI Act a regulacjami sektorowymi, w tym przesunięcie ciężaru zgodności na przepisy sektorowe w przypadku AI w produktach.
5. Zakaz określonych zastosowań AI („nudifier apps”)
   Zakazano systemów generujących realistyczne treści intymne przedstawiające osoby bez ich zgody, z wyjątkiem systemów posiadających skuteczne zabezpieczenia.
6. Uproszczenia w obowiązkach dokumentacyjnych i rejestracyjnych

• uproszczenie rejestracji części systemów AI w bazie UE,
• większa elastyczność w zakresie monitoringu po wprowadzeniu na rynek.

7. Wzmocnienie roli AI Office
   AI Office otrzymuje szersze kompetencje nadzorcze i egzekucyjne, w tym możliwość nakładania sankcji i prowadzenia nadzoru nad systemami opartymi na modelach ogólnego przeznaczenia.

‍

Regulacja nie zmienia kierunku AI Act, lecz doprecyzowuje jego stosowanie i zmniejsza obciążenia administracyjne. Przepisy w większym stopniu integrują AI Act z istniejącymi regulacjami sektorowymi. Wprowadzono bardziej elastyczne podejście do obowiązków organizacyjnych (AI literacy, dokumentacja). Jednocześnie utrzymano kluczowe ograniczenia dotyczące ochrony praw podstawowych (np. zakazy określonych zastosowań AI). Kancelaria prawna Warszawa oraz pracujący w niej prawnicy AI mogą pomóc w obsłudze prawnej związanej z AI w Twojej firmie.

‍

Wnioski dla biznesu

• Więcej czasu na wdrożenie
  Odroczenie obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka oznacza realne wydłużenie okresu przygotowawczego dla organizacji branży AI.
• Konieczność uporządkowania klasyfikacji systemów AI
  Zmiany potwierdzają znaczenie prawidłowej kwalifikacji systemu (np. jako wysokiego ryzyka lub nie), ponieważ od tego zależy zakres obowiązków.
• Relacje z regulacjami sektorowymi stają się kluczowe
  W przypadku AI w produktach lub usługach regulowanych, głównym punktem odniesienia pozostają przepisy sektorowe, a AI Act ma charakter uzupełniający.
• Dane osobowe w AI wymagają ścisłej kontroli celu
  Możliwość przetwarzania danych w celu eliminacji biasu istnieje, ale wyłącznie w zakresie „ściśle niezbędnym”, co wymaga precyzyjnego uzasadnienia operacji.
• Zakres dopuszczalnych zastosowań AI został doprecyzowany
  Niektóre zastosowania są jednoznacznie zakazane, co ogranicza możliwość komercjalizacji określonych funkcji.
• Nadzór i egzekwowanie będą bardziej scentralizowane
  Wzmocnienie AI Office oznacza bardziej jednolite podejście do kontroli i potencjalnie większą skuteczność egzekwowania przepisów.