Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów – nowe ramy prawne dla rynku krypto w Polsce

Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów wprowadza kompleksowe krajowe ramy prawne dla działalności związanej z kryptoaktywami. Ustawa ma charakter wykonawczy wobec unijnego rozporządzenia MiCA i reguluje w szczególności zasady prowadzenia działalności przez dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nadzór nad rynkiem oraz instrumenty ingerencji organu nadzoru w przypadku naruszeń.

‍

Stan faktyczny i zakres regulacji

Ustawa określa:

• szczegółowe zasady prowadzenia działalności w zakresie kryptoaktywów,
• zasady odpowiedzialności cywilnej związanej z dokumentami informacyjnymi dotyczącymi kryptoaktywów,
• organizację i zakres nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów.
  
  

Nadzór obejmuje w szczególności emitentów, oferujących, podmioty ubiegające się o dopuszczenie kryptoaktywów do obrotu oraz dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, a także przeciwdziałanie nadużyciom na tym rynku.

‍

Kluczowe obowiązki dostawców usług w zakresie kryptoaktywów

Projekt przewiduje rozbudowany katalog obowiązków operacyjnych i organizacyjnych dla dostawców usług, w tym m.in.:

• obowiązek świadczenia usług na podstawie regulaminu oraz umowy z klientem,
• obowiązek prowadzenia wyodrębnionego rachunku pieniężnego dla środków klientów oraz deponowania ich oddzielnie od środków własnych,
• obowiązek zawierania umów z klientami przy nabywaniu lub zbywaniu kryptoaktywów na własny rachunek w celu realizacji transakcji klienta,
• obowiązek przechowywania dokumentacji związanej z działalnością przez okres 5 lat po zaprzestaniu działalności,
• brak możliwości „automatycznego” przejścia zezwoleń w przypadku połączeń, podziałów lub zbycia przedsiębiorstwa.
  
  

Kompetencje nadzorcze organu nadzoru

Ustawa przyznaje Komisji Nadzoru Finansowego szerokie uprawnienia, w tym m.in.:

• prawo żądania dokumentów i informacji,
• możliwość nakazywania sprostowania fałszywych lub wprowadzających w błąd informacji publikowanych na rynku,
• możliwość ograniczania ekspozycji na kryptoaktywa lub rozmiaru otwartych pozycji,
• nakładanie kar pieniężnych oraz cofanie zezwoleń,
• publikowanie informacji o naruszeniach na koszt podmiotów nadzorowanych.
  
  

Skutki prawne wynikające z projektu

Projekt ustawy jednoznacznie włącza rynek kryptoaktywów do systemu nadzoru finansowego, rozszerzając jednocześnie liczne ustawy sektorowe (m.in. prawo bankowe, prawo dewizowe, ustawę o nadzorze nad rynkiem finansowym, AML). Kryptoaktywa są również wprost traktowane jako przedmiot zabezpieczeń, egzekucji oraz dowodów w postępowaniach karnych i administracyjnych.

‍

Co to oznacza dla firm

Z perspektywy przedsiębiorców projekt ustawy oznacza w szczególności:

• konieczność uzyskania i utrzymania formalnych zezwoleń na działalność w zakresie kryptoaktywów,
• istotne zwiększenie wymogów organizacyjnych, dokumentacyjnych i compliance,
• objęcie działalności krypto pełnym nadzorem KNF, z realnym ryzykiem sankcji finansowych i administracyjnych,
• brak możliwości prostego przenoszenia zezwoleń przy restrukturyzacjach lub transakcjach M&A,
• obowiązek dostosowania relacji z klientami (umowy, regulaminy, informowanie).
  
  

Dla firm korzystających z kryptoaktywów jako elementu modelu biznesowego oznacza to konieczność traktowania tej sfery działalności na równi z regulowanymi usługami finansowymi.

‍